İK & ERP İnovasyonu

Merhaba,

İK süreçleri karışık ve birçok işletme biliminin uygulandığı süreçlerdir. İk süreçlerinde stratejik düşünce önemlidir. Bu noktada size Paretro ilkesinden bahsetmek istiyorum. Pareto ilkesinin tam çevirisi Önemli Azın Yasası’dır.  Pareto ilkesine göre  çoğu olay için, etkilerin kabaca % 80’i etkenlerin % 20’sinden kaynaklanır.

İş yönetimi düşünürü Joseph Juran bu ilkeyi önermiş ve İtalya’nın % 80 arazisinin sahibinin nüfusun % 20’si olduğunu gözleyen İtalyan ekonomist Vilfredo Pareto’nun adıyla isimlendirmiştir. İş dünyasında yaygın bir kuraldır; örneğin. “satışların % 80’i müşterilerin % 20’sinden gelir.” Matematiksel olarak, yeterince büyük bir sayıda katılımcının paylaştığı bir şey olması durumunda, her zaman 50 ile 100 arasında öyle bir k sayısı olacaktır ki % k, % (100 – k) katılımcı tarafından paylaşılmış olsun. Fakat k, eşit dağılım olan 50’den, küçük sayıda katılımcının kaynakların neredeyse tamamına sahip olduğu 100’e kadar değişebilir. 80 sayısı ile ilgili özel bir durum yoktur, fakat çoğu sistemde dağılımda dengesizliğin orta noktası olan bu civarda bir k değeri görülür. (*)

pareto_yasasi_insan_kaynaklari_emre_inanc_karakas_erp

Konuyu genel olarak toparlayacak olursak; yaptığımız işin %80’ni sonucun %20’sini; yapılan işin %20’si ise %80’ni ni etkiler. Örneğin;

  • Dünyadaki enerji kaynaklarının yüzde 80’i, nüfusun yüzde 20’si tarafından tüketiliyor.
  • Elbiselerimizin yüzde 20’sini, zamanın yüzde 80’inde giyiyoruz.
  • Harcamalarımızın yüzde 80’ini, gider kalemlerimizin yüzde 20’si oluşturuyor.
  • İşlenen suçların yüzde 80’inin faili, suçluların yüzde 20’si.
  • Sürücülerin yüzde 20’si, kazaların yüzde 80’ine sebep oluyor.
  • Boşanmaların yüzde 80’i, muhtemel sebeplerin yüzde 20’si yüzünden gerçekleşiyor.
  • Telefon rehberimizdeki numaraların yüzde 20’siyle, konuşmalarımızın yüzde 80’ini gerçekleştiriyoruz.
  • Dünyadaki çocukların yüzde 20’si, sağlanan eğitim olanaklarının yüzde 80’inden faydalanıyor.
  • Şikâyetlerin %80’i, olası nedenlerin yüzde 20’sinden kaynaklanıyor.
  • Evinizdeki eskiyen halılarınızın yüzde 80’ini, tüm halılarınızın yüzde 20’si oluşturuyor.
  • Yanlış alarmların yüzde 80’ine, olası nedenlerin yüzde 20’si yol açıyor. (**)

Daha ilginç bir örnek vermek istiyorum. Şampanya bardağı’ etkisi adı verilen, eşitsizliği gözle görülebilir ve anlaşılabilir şekilde ortaya koyan eğri, dünyanın gelirinin % 82.7’sini kontrol edenlerin nüfusun % 20’sini oluşturduğunu ortaya koyan ve küresel gelirin dağılımının büyük dengesizliğini gösteren 1992 Birleşmiş Milletler Gelişme Programı Raporu’nda yer almaktadır.

pareto_yasasi_insan_kaynaklari_emre_inanc_karakas_erp_2

 

 

Konuyu mikro açıdan ele alacak olursak çok güzel bir sunum hazırlarız bir yerde yazım hatası yaparsak; geçmiş olsun herkes sizi eleştirir. İş görüşmesine gideriz her şey harika geçer yanlış bir kelime kullanırız; geçmiş olsun elendiniz! Çok güzel bir rapor hazırlarız onlarca makro yazar formül uygularız. En sonunda küçük bir hata yaparız; geçmiş olsun itibar kaybı yaşarız! İşte Pareto ilkesinin hayatımızdaki örnekleri bu kadar basit. Basit ama sonuçları maalesef hoş olmuyor. Evet küçük hatalar ama atalarımızın dediği gibi “sinek küçük olsa da mide bulandırır”

Bu tür hataları en aza indirmenin çeşitli yolar vardır. Dikkatli olmak, check listeleri, başka birisine kontrol ettirmek, zaman yönetimini uygulamak vs. Bunları uyguluyoruz ama yine de yaptığımız işin %80’i, %20’ni etkiler.  Bunun için rutin/operasyonel işleri mümkün olduğunca delege edilmesi gerekir.  Delegasyonu bir insan yerine neden ERP sistemlerine vermiyoruz?

ERP sistemleri (Enterprise Resource Planning –  Kurumsal kaynak planlaması) işletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayan bütünleşik yönetim sistemlerine verilen genel addır. Kurumsal kaynak planlaması (ERP) sistemleri, bir işletmenin tüm veri ve işlemlerini biraraya getirmeye veya bir araya getirilmesine yardımcı olmaya çalışan ve genelde kullanımı kolay olan sistemlerdir. (***)

erp

 

SAP, Micro, LOGO, Easy HR, eBils benim bildiğim yazılımlardır. Bu yazılımların iyi  ve kaliteli olduğunu ayrıca belirtmek isterim. Hatta SAP, MS Office programlarından sonra en çok duyulan yazılım adıdır.  Bu tür yazılımlarla şu anda neler yapıyoruz?  Yaptığımız en yoğun iş data girmektir. Çalışanın TC Kimlik numarasından tutun satınalma fişlerine kadar kurumlarımızla ilgili her şeyi bu yazılımlara veri olarak giriyoruz. Daha sonra bir bilgi istediğimizde yazılım bize onu getiriyor. İşin temel mantığı bu fakat biz bir bilgi istediğimizde ERp bize bilgiyi verecek datayı getiriyor. Kaçırdığımız nokta işte bu. Örneğin; mağazacılık sektöründe faaliyet gösteren bir kurumda çalıştığınızı düşünelim. Ortalama 300 mağazanız var. Lojistik merkezleri ve Genel Müdürlüğü de düşünürseniz toplamda 305 biriminiz var. Siz turnover raporunu istediğinizde dönembaşı mevcudu mağaza mağaza sistemden almanız, sonra mağaza mağaza işten çıkış ve dönem sonu mevcudunu alacaksınız. Ardından bu bilgileri copy-paste ile excelde işleyip rapor haline getireceksiniz. Daha sonra ise powerpointte sunum hazırlayıp yöneticinize sunacaksınız. Eğer bir sorun çıkmazsa ve hızlıysanız ortalama 1-1,5 günde bu işi bitirebilirsiniz. Pareto ilkesini hatırlayın. Raporun sayısal ve sunumsal altyapısını hazırlamak için 1,5 güne bu sayısal verilerin yorumlanması içinde 0,5 gün harcıyoruz.  Stratejik düşünmek için vaktimiz olmuyor. Az zamanda stratejik akrarlar almamız gerekiyor. Aldığımız kararlar doğru olmadığında kurum zarara uğrayabiliyor. Bu durum hem  büyük bir zaman ve emek kaybı hem de işlevsel bir yönetim yaklaşımı değil! Aslında bize bu istediklerimizi ERP sistemi çok rahat bir şekilde saniyeler içerisinde verebilir. Kod yazılır. Ardından yazılım istediğiniz kriterlere göre sayısal verileri önümüze getirir. Hatta sunum şablonu bile oluşturularak otomatik .pptx formatıyla sunum şeklini bile alabiliriz.

Yukarıdaki örnek giriş seviyesi örneği idi. ERP sistemleri başta İnsan kaynakları olmak üzere tüm departmanların -bence- kişisel asistanı gibi olmalıdır. İstenilen bilgiyi saniyeler içerisinde veren bir sistem oluşturulmalıdır. Bu sayede emek ve zamandan tasarruf sağlanabilir. Hatta departmanlarda raporlama uzmanı kadrosuna bile gerek kalamayabilir.

sanal-asistan

 

İnovasyon yaptığımız şeylerin farklı yapılması değildir! İnovayon, yeni veya iyileştirilmiş ürün, hizmet veya üretim yöntemi geliştirmek ve bunu ticari gelir elde edecek hale getirmek için yürütülen tüm süreçleri kapsar. Bu pencereden baktımızda ERP sistemlerinde inovatif çözümlere gidilmesi gerekmektedir. Bu sayede pareto ilkesinin olumsuz yönleri minimize edilebilir. Biraz uç bir örnek olacak ancak özellikle yazmak isterim. ERP sistemleri IOS işletim sistemlerindeki kişisel asistan SİRİ gibi olmalı. Sorduğunuz sorulara mantıklı veya mantıklıya yakın yanıtlar verebilmeli.

ERP sistemleri açısından Alfa Bariyerini aşmamız gerektiğini düşünüyorum.

Emre İnanç Karakaş
İnsan Kaynakları Profesyoneli

 

Kaynaklar

*https://tr.wikipedia.org/wiki/Pareto_%C4%B0lkesi
**http://www.ilkertaneruzun.com/makaleler/pareto-analizi-8020-ilkesi/
***http://www.erp.web.tr/erp-nedir-mrp-nedir-crm-nedir/

 

Reklamlar

One thought on “İK & ERP İnovasyonu

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s